Bilim İnsanları İpekböceklerinde Gen Düzenlemesi Yaparak Süper İpek Kozalar Üretti

İpek böcekleri kozalarını ördükleri zaman bir tırtıldan kelebeğe dönüşürler. Bu esnada böcek dünya üzerindeki en değerli liflerden birisini üretir. Bilim insanları ipekböceği genlerinde düzenleme yaptı. Böylece ipekböcekleri kendi ipeklerini üretmenin yanı sıra örümceklerin dokudukları ağlardan üretebilecek. Örümcekler tarafından üretilen ipek inanılmaz bir malzemedir. 

Bilim İnsanları Süper İpek Kozalar Ürettiler! | Sorgulayalım.com
Şaşırtıcı biçimde yüksek çekme mukavemetine sahip olan bu malzeme, yüksek sünekliğiyle de olağan dışıdır. Aslında çelikten daha güçlüdür. Buna karşın son derece esnek ve hafiftir. Bu da örümcek ipliğinin bir dizi ilginç uygulamada kullanılabileceği anlamına gelmektedir. Burada sadece tek bir problem bulunmaktadır. Örümcek ipliğinin hasat edilmesi son derece zordur. Örümcekler tam anlamıyla uysal canlılar değildir. Bilim insanları potansiyel olarak örümcek genlerini keçilere bağlamayı düşündü. Bu sayede hayvanlar sütlerinin içerisinde ipek proteinleri üretecekti. Ancak bu biraz dolambaçlı bir yol olarak görüldü. Bu sebeple Çin’deki bir grup araştırmacı kendi ipeğini üretme yeteneğine sahip olan ipekböcekleri üzerinde gen düzenlemesi gerçekleştirdi. İpekböceklerinin DNA’sını değiştirebilmek için Transkripsiyon aktivatörü benzeri efektörnükleazlar (TALEN) adı verilen bir gen düzenleme tekniği kullanmışlardır. Bu belirli bir DNA’yı bulmak ve onu kesmeyle sağlanan bir tekniktir.

DNA’yı kesmeye ek olarak TALEN, yeni DNA’ya da bağlanan bir madde taşır. Böylece araştırmacılar, altın orb dokuma örümceklerinden DNA’ları ipekböceklerinin DNA’sına ekleyebildiler. Böyle bir uygulama ilk defa denenmiyor. 2012 yılında ABD’deki araştırmacılar, bir tür genetik kes-yapıştır yöntemi olan PiggyBac adlı bir gen düzenleme tekniğini kullanarak örümcek ipeği yapan ipekböceklerini nasıl ürettiklerini açıklayan bir makale yayınladılar. Ortaya çıkan ipek,% 2-5 oranında bir örümcek ipeği içeriğine sahipti. Çinli araştırmacılar ipekböceklerinin kendi ürettikleri ipek ve örümcek ipeği karışımı olan bir ipeği üretmeyi başardıklarını açıkladılar. Saf ipekböceği ipliği kadar güçlü bir yapısı olmayan bu yeni malzemede örümcek ipeği içeriği %35,2’ye çıkarılabildi. Bu Amerikalı araştırmacıların elde ettiği sonucun yaklaşık 7 katı.

Kaynak: https://www.sciencealert.com/gene-editing-talen-silkworms-spin-spider-silk-paving-the-way-mass-production